Vận Đơn Đích Danh Là Gì, VinaTrain Việt Nam

Phân tích mẫu vận đơn đích danh

Như chúng ta đã biết, vận đơn luôn đóng một vai trò quan trọng trong suốt lộ trình vận tải hàng hóa nên mỗi cá nhân, doanh nghiệp chủ hàng, các đơn vị vận tải cần phải nắm rõ tất tần tật mọi khái niệm về các loại vận đơn phổ biến. Vậy, vận đơn là gì? Vận đơn dùng để làm gì? Vận đơn đích danh (Straight/Named Bill of Lading) là gì? 

Vận đơn (Bill of Lading – B/L) là chứng từ chuyên chở hàng hóa do người có chức năng phát hành cho người gửi hàng sau khi hàng hóa đã được bốc lên phương tiện vận chuyển hoặc được nhận để chở. Có 3 loại vận đơn phổ biến: vận đơn đích danh (Straight Bill of Lading), vận đơn vô danh (to bearer Bill of Lading), vận đơn theo lệnh (to order Bill of Lading). 

Vận tải đường biển không thể thiếu được vận đơn, vận đơn đích danh ít được sử dụng hơn các loại hình khác
Vận tải đường biển không thể thiếu được vận đơn, vận đơn đích danh ít được sử dụng hơn các loại hình khác

Trên vận đơn phải có những thông tin sau: 

  • Bên phát hành vận đơn: có thể là hãng tàu hoặc FWD. Được thể hiện ở phần header hoặc footer của vận đơn. 
  • Tên loại vận đơn
  • Số booking: do hãng tàu ghi
  • Shipper: thông tin shipper bao gồm: tên công ty gửi hàng, địa chỉ, số điện thoại, email, fax. (những thông tin này có thể bị ẩn đi).
  • Consignee: thông tin của người mua, người nhập khẩu.

Vận đơn đích danh là gì?

Như tên gọi, vận đơn đích danh – Straight/Named Bill of Lading là loại vận đơn mà ở mục Consignee ghi đích danh thông tin và địa chỉ người nhận hàng. Vì thế, chỉ người có tên và địa  chỉ trùng khớp với thông tin được ghi trên Bill này mới được nhận hàng. Vận đơn đích danh không thể chuyển nhượng cho người khác bằng cách kí hậu. 

Một số trường hợp sử dụng vận đơn đích danh: cá nhân gửi hàng cá nhân, hàng triển lãm, hàng hóa nội bộ công ty, hàng quà biếu.

Phân tích mẫu vận đơn đích danh
Phân tích mẫu vận đơn đích danh

Người vận chuyển có cần thu lại vận đơn đích danh khi giao hàng hay không?

Có nhiều ý kiến trái chiều xung quanh việc chủ tàu (người vận chuyển) khi trả hàng cho người nhận tại cảng đích thì có cần thu hồi lại vận đơn đích danh hay không:

Theo tài liệu của hãng luật khá nổi tiếng thế giới Ince & Co (Shipping law update, Issue 9, Autumn 2002) có để lại thông tin về vụ kiện liên quan tới vận đơn đích danh:

Trong một vụ kiện khác có liên quan đến “vận đơn đích danh” (The Rafaela S 2002 2LLR 403, Langley J), tòa đã phán quyết rằng không cần phải xuất trình (nộp) “vận đơn đích danh” khi nhận hàng. Luật có liên quan ở đây là Bộ luật Hàng hải Anh (UK COGSA 1971). Tòa cho rằng “vận đơn đích danh” không phải là một vận đơn theo nghĩa của section 1(4) của Bộ luật này vì vận đơn phải là “chứng từ về quyền sở hữu” – chứng từ mà theo luật hàng hải, quyền sở hữu hàng hóa có thể được thực hiện và chuyển nhượng bằng cách ký hậu mà “vận đơn đích danh” lại không có chức năng này nên không phải là vận đơn nên không cần phải nộp vận đơn đích danh  khi nhận hàng ngay cả khi trên đó có in sẵn là phải nộp (khi nhận hàng).

Cũng cùng nguồn tài liệu trên, Voss Peer (nguyên đơn) kiện APL Co Pte Ltd (bị đơn), tham chiếu (2002) 3SLR, tại Toà Phúc thẩm Singapore (Singapore Court of Appeal). Nguyên đơn bán một xe ôtô cho Seohwan- một công ty của Hàn Quốc và chở trên tàu của bị đơn. Bị đơn ký phát hành vận đơn có ghi ở phần Consignee là “Seohwan” nhưng không có từ “to order” kèm theo nên được coi là “vận đơn đích danh- Straight Bill of Lading.  Chủ tàu đã giao chiếc ôtô đó tại cảng trả hàng mà không thu hồi vận đơn của người nhận hàng là Seohwan. Giữa người bán hàng (nguyên đơn) và người mua hàng (người nhận hàng) “có vấn đề” về thanh toán tiền hàng (tiền mua ôtô) nên đã xảy ra kiện tụng giữa người bán hàng và chủ tàu (bị đơn) để đòi chủ tàu bồi thường thiệt hại. Tòa phải xem xét, nhận định và đưa ra phán quyết là có cần phải thu hồi vận đơn trước khi trả hàng (ôtô) cho người nhận hàng hay không. Bị đơn cho rằng “Vận đơn đích danh là loại vận đơn không giao dịch (chuyển nhượng) được, tương tự như, hay giống với “Giấy gửi hàng đường biển” – Sea Waybill nên không cần phải nộp vận đơn khi nhận hàng.

Tuy vậy, Tòa Phúc thẩm đã phân biệt “vận đơn đích danh” với “Seaway bill” và phán quyết rằng với “vận đơn đích danh” cũng như với bất kỳ loại vận đơn nào khác, chủ tàu/người vận chuyển chỉ được trả hàng khi có xuất trình vận đơn. Tòa cũng phán quyết rằng nếu muốn vận đơn loại này chỉ có tác dụng như “Seaway Bill” thì phải thể hiện ý định đó bằng cách ghi rõ lên vận đơn hoặc có văn bản khác thỏa thuận như vậy.

Vận đơn đích danh không thể chuyển nhượng được nên không cần ký hậu
Vận đơn đích danh không thể chuyển nhượng được nên không cần ký hậu

Quy định của Việt Nam

Về pháp luật VN liên quan đến việc thu hồi vận đơn khi trả hàng, cần lưu ý sự khác biệt trong Nghị định về vận tải đa phương thức và Bộ luật Hàng hải VN. Khoản 3, Điều 19 Nghị định số 87/2009/NĐ-CP (19 .10.2009) về vận tải đa phương thức quy định:

“Khi chứng từ vận tải đa phương thức đã được phát hành dưới dạng không chuyển nhượng được thì hàng hóa được giao trả cho người có tên là người nhận hàng trong chứng từ, khi người đó chứng minh được mình là người nhận hàng có tên trong chứng từ”.

Vì vậy, người nhận hàng không cần phải xuất trình (nộp) vận đơn. Trong khi đó, điều 93 Bộ luật Hàng hải VN nêu: “Khi tàu biển đến cảng trả hàng, người vận chuyển có nghĩa vụ trả hàng cho người nhận hàng hợp pháp nếu có vận đơn gốc, giấy gửi hàng đường biển hoặc chứng từ vận chuyển khác có giá trị để nhận hàng quy định tại Điều 89 của Bộ luật này. Sau khi hàng hóa đã được trả, các chứng từ vận chuyển còn lại không còn giá trị để nhận hàng”. Như vậy thì cần phải thu hồi vận đơn đích danh khi trả hàng.

Như vậy, từ những thông tin và ví dụ trên, bạn đã biết không thể coi thường loại vận đơn đích danh – Straight Bill of Lading về mặt có phải nộp khi nhận hàng hay không. Do đó, để tránh tranh chấp, người thuê vận chuyển/người giao hàng, người gửi hàng nên trao đổi trước với chủ tàu (người vận chuyển) về loại vận đơn này để xử lý cho phù hợp với ý định của mình khi thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa. Về phía chủ tàu thì sau khi biết ý định sử dụng loại vận đơn này của người thuê vận chuyển/người giao hàng (người gửi hàng) thì nên trao đổi với người tư vấn hoặc đại lý tàu tại cảng trả hàng để chuẩn bị các phương án kịp thời giải quyết những vấn đề có thể phát sinh.

Nếu các anh/chị, bạn biết thêm thông tin hữu ích về vấn đề này thì Ngọc Mai rất vui khi mọi người có thể cùng chia sẻ ở phần bình luận bên dưới.

Nguồn: Tham khảo và tổng hợp

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *