L/C Dự Phòng (Stand by L/C) Là Gì, Ý Nghĩa Của Thư Tín Dụng Dự Phòng Này

Trong thanh toán quốc tế có nhiều hình thức mở thư tín dụng khác nhau,trong đó thư tín dụng dự phòng Stand by L/C là hình thức thanh toán quốc tế được sử dụng nhiều nhằm đảm bảo quyền lợi cho người phát hành L/C. Vây khi nào nên chọn hình thức thanh toán L/C dự phòng trong thanh toán quốc tế để đảm bảo quyền lợi của mình? Cùng Trung tâm xuất nhập khẩu Vinatrain tìm hiểu bài dưới đây. 

I. Khái niệm L/C dự phòng là gì 

L/C dự phòng (Stand By Letter of Credit – SLOC) là một loại thư tín dụng được thực hiện bởi một ngân hàng thay mặt cho khách hàng, đảm bảo sẽ thanh toán và được thực hiện ngay cả khi khách hàng của họ không thể thực hiện thanh toán. 

Bản chất của L/C dự phòng là: cam kết dự phòng; độc lập; không thể hủy ngang; kèm chứng từ; ràng buộc trách nhiệm các bên.

Hoặc có một cách hiểu khác về thư tín dụng dự phòng như sau:

Thư tín dụng dự phòng (Standby letter of Credit):  Là loại hình thư tín dụng chứng từ hay dàn xếp tương tự, thể hiện nghĩa vụ của ngân hàng phát hành tới người thụ hưởng:

• Thanh toán lại khoản tiền mà người yêu cầu mở L/C dự phòng đã vay hoặc được ứng trước.
• Thanh toán khoản nợ của người mở L/C dự phòng.
• Một số trường hợp LC dự phòng có chức năng bồi thường thiệt hại cho người thụ hưởng khi người mở LC không thực hiện nghĩa vụ của mình.
• Có thể xem L/C dự phòng được xem như là phương tiện thanh toán thứ yếu đề phòng rủi ro cho các bên.

II. Sự khác nhau về L/C thương mại và L/C dự phòng

Để bạn đọc hiểu rõ hơn về loại hình L/C này trung tâm xuất nhập khẩu VinaTrain có phân biệt dễ hiểu tới bạn đọc như sau:

• L/C thương mại hoạt động trên cơ sở thực hiện hợp đồng của người bán
• L/C dự phòng đảm bảo cho người thụ hưởng trong trường hợp nghĩa vụ của người phát hành LC không được thực hiện.

III. Quy trình hoạt động của L/C dự phòng diễn ra như thế nào 

Nhìn chung quy trình hoạt động của L/C dự phòng được diễn ra như sau:

• Trường hợp người bán không thực hiện đúng các điều khoản hợp đồng trên L/C thì tín dụng thư dự phòng sẽ  thanh toán lại khoản tiền mà người yêu cầu mở L/C dự phòng đã vay hoặc được ứng trước trong quá trình giao dich có thể nhận lại được tiền đã mở LC 
• Ở Khía cạnh khác thì nếu người mở L/C không thanh toán được sẽ có người khác đứng ra trả tiền cho người sản xuất 

Phân loại L/C dự phòng ( kind of Stand By L/C)

Tùy vào nhu cầu mở L/C bảo vệ quyền lợi cho bên bán hay bên mua mà ngân hàng sẽ đề xuất cho doanh nghiệp nhiều loại hình L/C khác nhau:

1. L/C dự phòng đảm bảo thực hiện: đảm bảo nghĩa vụ thực hiện hợp đồng của người xin mở L/C trong đó kèm theo cả trách nhiệm bồi thường trong trường hợp xảy ra vi phạm. Lĩnh vực áp dụng:  hợp đồng thương mại, đầu tư, xây dựng,…
2. L/C dự phòng cho khoản ứng trước
3. L/C dự phòng đảm bảo dự thầu: là cam kết của ngân hàng sẽ thanh toán một khoản tiền cho người hưởng lợi trong trường hợp người xin mở L/C trúng thầu nhưng rút lui không thực hiện. Thời của L/C được tính tới thời điểm người dự thầu trúng thầu và ký kết hợp đồng thương mại.
4. L/C dự phòng đối ứng
5. L/C dự phòng tài chính: bảo lãnh trách nhiệm trả tiền cho một khoản tiền đã vay. Giá trị L/C có thể lên đến 100% giá trị hợp đồng cơ sở
6. L/C dự phòng trả tiền trực tiếp: đảm bảo thanh toán khi đến hạn theo quy định của hợp đồng cơ sở; không quan tâm có xảy ra vi phạm hay không; không còn mang tính chất dự phòng nữa mà chắc chắn được thực hiện; chưa có hình thức bảo lãnh tương ứng.
7. L/C dự phòng bảo hiểm: là cam kết của ngân hàng phát hành sẽ thanh toán khoản phí bảo hiểm nếu người yêu cầu mở thư tín dụng dự phòng không nộp phí bảo hiểm hoặc tái bảo hiểm đúng hạn.
8. L/C dự phòng thương mại: bảo lãnh nghĩa vụ thanh toán của người xin mở L/C dự phòng trong trường hợp không thanh toán bằng các hình thức thanh toán khác. 

Vai trò của L/C dự phòng trong thanh toán quốc tế 

1. Vai trò đảm bảo thực hiện nghĩa vụ trong thanh toán quốc tế

• Trường hợp dùng để làm bảo lãnh: chứng từ chứng minh vi phạm nếu các bên liên quan cần cung cấp thông tin 
• L/C dự phòng: chứng từ chứng minh vi phạm do người thụ hưởng tự lập

2. Vai trò như một công cụ tài trợ trong thanh toán quốc tế 

• L/C dự phòng đảm bảo tiền ứng trước: khoản tín dụng thương mại cấp cho người bán và hỗ trợ thực hiện trên hợp đồng; đảm bảo cho khoản tiền ứng trước của người mua.
• L/C dự phòng bảo hiểm: sử dụng phí bảo hiểm để quay vòng vốn kinh doanh.
• L/C dự phòng thanh toán trực tiếp: được cho vay thanh toán với mức lãi suất ưu đãi.

3. Vai trò đôn đốc thực hiện nghĩa vụ hợp đồng giữa 2 bên tham gia 

Mặc dù có những đặc điểm hữu ích như vậy tuy nhiên L/C dự phòng cũng có những điểm trừ cần được biết  khi doanh nghiệp cân nhắc sử dụng loại hình thư tín dụng này.

III. Ưu Nhược Điểm Của L/C Dự Phòng và Khi Nào Nên Sử Dụng L/C Dự Phòng

Ưu điểm:

• Giảm rủi ro: Bảo vệ người thụ hưởng trước rủi ro không thanh toán.
• Tính linh hoạt: Áp dụng trong nhiều lĩnh vực (thương mại, tài chính, xây dựng).
• Tăng uy tín: Tạo niềm tin cho đối tác trong giao dịch quốc tế.

Nhược điểm:

• Chi phí cao: Doanh nghiệp phải chịu phí mở L/C và ký quỹ.
• Chỉ thực hiện khi có vi phạm: Nếu hợp đồng được thực hiện đúng, L/C dự phòng không được sử dụng, dẫn đến lãng phí chi phí.
• Phụ thuộc vào chứng từ: Yêu cầu chứng từ chính xác để tránh tranh chấp.

Lưu ý:

• L/C dự phòng chỉ có giá trị thực hiện khi có sự vi phạm nghĩa vụ của người xin mở L/C, ngược lại nếu không có sự vi phạm ấy thì L/C dự phòng sẽ không được thực hiện dẫn tới phát sinh chi phí mở L/C và ký quỹ nếu doanh nghiệp tin tưởng nhau thì không cần sử dụng thư tín dụng dự phòng.
• Mỗi loại thư tín dụng L/C sẽ được mở tùy thuộc vào mặt hàng, phương thức bán hàng và thời gian giao dịch giữa người mua và người bán tùy vào tính chất giao dịch và đối tác làm ăn mà doanh nghiệp sẽ cân nhắc lựa chọn loại hình L/C tương ứng.

Doanh nghiệp nên sử dụng L/C dự phòng trong các trường hợp:

• Giao dịch với đối tác mới, thiếu tin tưởng.
• Hợp đồng giá trị lớn, rủi ro cao (xây dựng, đầu tư, tài chính).
• Cần bảo lãnh thanh toán hoặc ứng trước trong giao dịch quốc tế.

Trân trọng!

Bài viết liên quan đến nghiệp vụ thanh toán L/C nên đọc:

• L/C tuần hoàn là gì, có lợi cho ai khi sử dụng ?
• L/C đối ứng là gì, khi nào cần sử dụng ?
• L/C giáp lưng là gì ?