L/C hủy ngang và L/C không hủy ngang là 2 loại thư tín dụng (Letter of Credit – L/C) nên sử dụng phương thức thanh toán nào an toàn . khi xuất, nhập khẩu. Trong bài viết này, VinaTrain sẽ phân tích chi tiết L/C hủy ngang và L/C không hủy ngang là gì,ứng dụng thực tế, và các quy định liên quan theo UCP 600 của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC). Thông tin dựa trên các quy tắc tiêu chuẩn hiện hành, giúp doanh nghiệp Việt Nam hiểu rõ hơn để áp dụng hiệu quả trong xuất nhập khẩu.
I. Tổng Quan Thư Tín Dụng (L/C) Là Gì?
Thư tín dụng L/C (Letter of Credit) là cam kết thanh toán bằng văn bản từ ngân hàng phát hành (issuing bank) thay mặt người mua (importer) cho người bán (exporter) với điều kiện xuất trình đầy đủ chứng từ theo quy định của L/C.
Phương thức thanh toán L/C là giải pháp giảm rủi ro trong giao dịch xuyên biên giới, nơi khoảng cách địa lý và sự khác biệt pháp lý có thể dẫn đến tranh chấp thương mại phức tạp. Việc chọn loại L/C phù hợp phụ thuộc vào mức độ tin cậy giữa các bên, quy mô giao dịch và rủi ro tiềm ẩn như biến động tỷ giá, rủi ro chính trị hoặc gian lận chứng từ.
L/C được điều chỉnh và chi phối bởi UCP 600 (Uniform Customs and Practice for Documentary Credits) – bộ quy tắc tiêu chuẩn do ICC ban hành năm 2007 thì phương thức thanh toán L/C được chia thành 2 hình thức là L/C hủy ngang (Revocable L/C) và L/C không hủy ngang (Irrevocable L/C).
II. L/C Hủy Ngang (Revocable Letter of credit) Là Gì?
L/C hủy ngang (Revocable Letter of Credit) là thư tín dụng mà ngân hàng phát hành hoặc người mua có thể sửa đổi hoặc chấm dứt bất kỳ lúc nào mà không cần sự đồng ý của người thụ hưởng (người bán) – Điều 3 của UCP 600
Theo UCP 600, loại L/C này không còn được hỗ trợ chính thức, và tất cả L/C đều mặc định là không hủy ngang trừ trường hợp 2 bên mua – bán đồng thuận sử dụng L/C huỷ ngang trong thư tín dụng.
Sử Dụng L/C Huỷ Ngang (Revocable letter of credit) ai “cầm chuôi” trong giao dịch
Ví dụ: Một công ty mẹ ở Việt Nam mở L/C cho công ty con ở Trung Quốc để nhập khẩu linh kiện. Nếu kế hoạch sản xuất thay đổi, công ty mẹ có thể hủy L/C mà không ảnh hưởng lớn, vì các bên đều thuộc cùng tập đoàn. Để hình dung rõ doanh nghiệp xuất khẩu, hay nhập khẩu sẽ được hưởng lợi từ hình thức thanh toán L/C huỷ ngang VINATRAIN có phân tích chi tiết:
- Với người mua (Nhập khẩu): Người mua có thể yêu cầu ngân hàng hủy L/C nếu phát sinh vấn đề như thay đổi nhu cầu thị trường, tranh chấp chất lượng hàng hóa hoặc biến động kinh tế.
- Với người bán (Xuất khẩu): Người thụ hưởng không có sự bảo vệ pháp lý chắc chắn, vì L/C có thể bị hủy ngay cả sau khi hàng hóa đã được vận chuyển.
Ưu Và Nhược Điểm
Ưu điểm: Nhược điểm:
2.3 Khi Nào Nên Sử Dụng L/C Hủy Ngang ( L/C revocable letter of Credit)?
Về lý thuyết, chỉ nên sử dụng hình thức thanh toán L/C không huỷ ngang trong trường hợp:Giao dịch nội bộ giữa công ty mẹ và công ty con, nơi độ tin cậy cao hoặc các hợp đồng thử nghiệm với giá trị nhỏ, không cần bảo vệ nghiêm ngặt.
Tuy nhiên, theo UCP 600, các ngân hàng thường từ chối phát hành loại này để tránh rủi ro. Trên thực tế, doanh nghiệp sẽ không sử dụng loại L/C này do chi phí phát hành cao, không tối ưu. Với các trường hợp giao dịch tin tưởng doanh nghiệp sẽ lựa chọn hình thức thanh toán T/T.
III. L/C Không Hủy Ngang (Irrevocable letter of Credit) Là Gì?
L/C không hủy ngang (Irrevocable Letter of Credit) là loại thư tín dụng không thể sửa đổi, hủy bỏ hoặc chấm dứt mà không có sự đồng ý bằng văn bản của tất cả các bên liên quan, bao gồm người mua, người bán, ngân hàng phát hành và ngân hàng xác nhận (nếu có). Đây là loại L/C mặc định theo UCP 600.
3.1 L/C Không Hủy Ngang (Irrevocable Letter Of Credit) “Win-Win” Trong Giao Dịch
Ví dụ: Doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam ký hợp đồng với nhà nhập khẩu Ấn Độ. L/C irrevocable được mở tại ngân hàng Việt Nam và xác nhận bởi ngân hàng Ấn Độ. Người bán giao hàng, cung cấp chứng từ, và nhận thanh toán ngay cả nếu người mua phá sản.
- Đảm bảo pháp lý: Ngân hàng phải thanh toán nếu chứng từ phù hợp, ngay cả khi người mua phá sản hoặc tranh chấp xảy ra.
- Có thể xác nhận bởi ngân hàng thứ ba: Thường kết hợp với confirmed L/C để giảm rủi ro quốc gia, đặc biệt ở các nước đang phát triển.
- Kiểm soát tính hợp lệ của chứng từ: Bao gồm vận đơn, hóa đơn thương mại, chứng nhận xuất xứ, giúp đảm bảo tính minh bạch.
- Chi phí cao hơn: Phí có thể lên đến 1-2% giá trị hợp đồng, bao gồm phí xác nhận và phí ngân hàng thông báo (advising bank).
- Bảo vệ chống rủi ro: Giảm thiểu rủi ro tín dụng, rủi ro tỷ giá và rủi ro chính trị trong giao dịch quốc tế.
- Lựa chọn an toàn: Phù hợp cho xuất nhập khẩu lớn, đặc biệt với đối tác mới hoặc thị trường không ổn định.
3.2 Sử Dụng L/C Không Huỷ Ngang Ưu, Nhược Điểm
Ưu điểm: Nhược điểm:
3.3 Khi Nào Sử Dụng L/C Không Hủy Ngang?
Khi nào nên sử dụng L/C không huỷ ngang (irrevocable Letter of Credit)?. Theo thực tế triển khai chúng tôi nhận thấy L/C không huỷ ngang được sử dụng trong các trường hợp:Giao dịch quốc tế với đối tác mới hoặc ở khu vực bất ổn và hợp đồng có giá trị lớn.
Tuy nhiên, người bán thường nhận được tiền sau khi xuất trình bộ chứng từ theo quy định của L/C, vì vậy nên kết hợp hình thức L/C với những phương thức thanh toán T/T trả trước % nhất định tạm ứng vốn cho doanh nghiệp xuất khẩu.
IV. So Sánh L/C Hủy Ngang Và L/C Không Hủy Ngang
Trong thực tế, theo báo cáo của ICC, hơn 98% L/C là irrevocable, và revocable chỉ chiếm dưới 1% do rủi ro cao. Dưới đây là bảng tổng hợp chi tiết về L/C không huỷ ngang và L/C huỷ ngang, VinaTrain gửi tới bạn đọc.
| Tiêu chí | LC Hủy Ngang (Revocable LC) | LC Không Hủy Ngang (Irrevocable LC) |
| Định nghĩa | Có thể hủy/sửa đổi mà không cần đồng ý người thụ hưởng. | Không thể hủy/sửa đổi trừ khi tất cả các bên đồng ý. |
| Rủi ro cho người bán | Cao (có thể bị hủy bất kỳ lúc nào). | Thấp (cam kết thanh toán chắc chắn). |
| Rủi ro cho người mua | Thấp (dễ hủy nếu cần). | Cao hơn (phải thanh toán nếu chứng từ phù hợp). |
| Chi phí | Thấp (0.1-0.5%). | Cao (1-2%). |
| Yêu cầu chứng từ | Ít nghiêm ngặt, dễ gian lận. | Nghiêm ngặt, đảm bảo minh bạch. |
| Xác nhận ngân hàng | Thường không cần. | Có thể có (confirmed LC) để giảm rủi ro. |
| Ứng dụng | Giao dịch nội địa, tin cậy cao, nhỏ lẻ. | Thương mại quốc tế, giao dịch lớn, đối tác mới. |
| Theo UCP 600 | Không khuyến khích do bất ổn. | Được ưu tiên, cam kết pháp lý mạnh. |
| Rủi ro pháp lý | Dễ tranh chấp, kiện tụng. | Ít tranh chấp nhờ quy trình rõ ràng. |
| Mức độ sử dụng toàn cầu | Hiếm (dưới 5% tổng LC). | Phổ biến (trên 95% tổng LC). |
V. Lưu Ý Khi Sử Dụng L/C Trong Thương Mại Quốc Tế
Đề sử dụng L/C hiệu quả trong thanh toán quốc tế, giảm thiểu rủi ro xảy ra, bên mua và bên bán cần phải lưu ý những vấn đề sau:
- Tuân Thủ UCP 600: Luôn chỉ định L/C tuân thủ UCP 600 để tránh tranh chấp. Kiểm tra kỹ điều khoản như thời hạn hiệu lực, chứng từ yêu cầu.
- Chọn Ngân Hàng Uy Tín: Sử dụng ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV để đảm bảo khả năng thanh toán.
- Tránh L/C Hủy Ngang: Chỉ dùng nếu cần thiết; ưu tiên irrevocable để bảo vệ quyền lợi.
- Xử Lý Sai Sót: Nếu chứng từ không khớp, người bán có thể mất quyền thanh toán. Hãy kiểm tra kỹ trước khi giao hàng.
- Chi Phí Và Thời Gian: L/C có thể mất 3-7 ngày để mở, với phí từ 0.1-2% giá trị. Doanh nghiệp nhỏ nên cân nhắc các lựa chọn khác như TT (Telegraphic Transfer) nếu tin cậy.
- Rủi Ro Chính Trị: Trong bối cảnh biến động toàn cầu (như căng thẳng thương mại Mỹ-Trung), thêm xác nhận từ ngân hàng thứ ba.
Nếu là doanh nghiệp Việt Nam, tham khảo thêm hướng dẫn từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hoặc các hiệp hội xuất khẩu để tránh những rủi ro không mong muốn xảy ra.
L/C hủy ngang mang tính linh hoạt nhưng rủi ro cao cho người xuất khẩu trong khi L/C không hủy ngang là lựa chọn an toàn hơn. Hiểu rõ sự khác biệt giúp doanh nghiệp tối ưu hóa giao dịch, giảm thiểu rủi ro và tăng hiệu quả kinh doanh.
Nếu bạn đang quan tâm tới nội dung này, hãy tham khảo khóa học Thanh Toán Quốc Tế hoặc Khóa học Xuất Nhập Khẩu Thực Tế của Vinatrain.
Bài viết nghiệp vụ liên quan:
- L/C tuần hoàn là gì, có lợi cho ai khi sử dụng ?
- L/C đối ứng là gì, khi nào cần sử dụng ?
- L/C dự phòng là gì , khi nào cần sử dụng loại L/C này ?
- L/C giáp lưng là gì
- Phân tích bộ chứng từ thanh toán L/C
Tác giả: Hoàng Văn Châu
Chuyên gia Xuất Nhập Khẩu - Logistics với hơn 15 năm kinh nghiệm. Hiện đang là giảng viên - Quản lý chất lượng đào tạo tại Vinatrain, Tư vấn các vấn đề liên quan hải quan - Logistics
HỆ THỐNG ĐÀO TẠO NGHIỆP VỤ THỰC TẾ VINATRAIN
- Chi nhánh Hồ Chí Minh: 45 Đường Thạch Thị Thanh,Phường Tân Định, Quận 1
- Chi nhánh Hà Nội: 185 Nguyễn Ngọc Vũ, Cầu Giấy, Hà Nội
- Văn phòng Hà Nội: CT1-A, Khu đô thị XaLa, Phường Phúc La, Quận Hà Đông, Hà Nội
- Hotline tư vấn đào tạo: 0964.237.168
- Hotline tư vấn dịch vụ: 0931.705.774
- Gmail: vinatrain.edu.vn@gmail.com
